NOWY PORTAL - wersja BETA
mamy już
507redaktorów
o co chodzi w portalu
Kliknij tutaj, aby szukać po branży
dodaj artykuł
ZLECENIA OGŁOSZENIA ZAMÓW REDAKTORA ZAMÓW TEKST KUP ARTYKUŁ
POLECAMY:   Nie dopuść do wypalenia! AIDS pokonany?
 
Promowane ogłoszenia
Tanie przeprowadzki Koło,Turek.
WILLA Nad Rzeką
dodaj ogłoszenie
 
Jesteś tutaj:Strona główna>Lista artykułów>Prezentacja artykułu

Marginalizacja i wykluczenie jako problem społeczny.

Dodano: 10.02.2016, autor: @ewik24-28
kategoria: Życie codzienne,  ocena: 4,  rodzaj: Ogólnodostępny
Marginalizacja i wykluczenie jako problem społeczny.


,,Marginalizacja to wykluczenie z udziału w życiu społecznym jednostek, grup społecznych lub w ujęciu ogólnym społeczeństw w stosunku do ich otoczenia społecznego. Wykluczenie społeczne może odnosić się do procesu wykluczania jednostek i grup albo do stanu wykluczenia. W przypadku wykluczania społecznego jednostek czynnikami mającymi na to największy wpływ jest bezrobocie i bieda” . Z wykluczeniem związane jest zjawisko marginalizacji społecznej, powstawania zbiorowości, które charakteryzują się brakiem uczestnictwa społecznego, uprawnień i możliwości korzystania z nich, niską pozycją społeczną, kłopotami komunikacyjnymi wynikającymi z różnic kulturowych. Jest to brak uczestnictwa jednostek i grup społecznych w tych sferach życia, w których ich współuczestnictwa się oczekuje (np. w sferze pracy, konsumpcji, kultury i oświaty, polityki, socjalnej).
Pojawienie się terminu wykluczenia było konsekwencją odkrycia, że w demokratycznych społeczeństwach, które cieszą się nie najgorszym dobrobytem, część osób nie tylko nie korzysta z dóbr rozwoju gospodarczego, ale w gruncie rzeczy nie bierze udziału w żadnych aspektach życia społecznego. Wykluczenie we współczesnych społeczeństwach nie polega więc, tak jak dawniej, na braku określonych przywilejów, ale na braku możliwości, czy umiejętności korzystania z nich. Okazuje się, że aby korzystać z praw, jakie przysługują formalnie wszystkim członkom społeczeństwa, trzeba spełniać określone warunki.
O wykluczeniu najczęściej mówi się w ,,trzech aspektach: ekonomicznym, politycznym i kulturalnym. Pierwszy z nich jest utożsamiany z biedą a także szeregiem jej konsekwencji ograniczających sposobność uczestnictwa jednostki w różnych dziedzinach życia społecznego” . Wykluczenie oznacza brak (bądź też znaczne ograniczenie) dostępu do różnorodnych dóbr – od zapewniających przeżycie na podstawowym poziomie: pożywienia, ubrania i dachu nad głową, poprzez inne dobra i usługi dostępne większości społeczeństwa, a niedostępne osobom wykluczonym takie jak: środki transportu, telefon, ubezpieczenie, edukacja, opieka medyczna itd. Drugi aspekt jest związany z brakiem dostępu do informacji i możliwości koniecznych do zaangażowania się w życie polityczne oraz niewykorzystywaniem prawa możliwości decydowania o kwestiach istotnych dla społeczności lokalnej. W tym przypadku powstaje spirala wykluczenia, ponieważ osoby wykluczone nie zabierają głosu w swoich sprawach, a w rezultacie ich potrzeby nie stają się przedmiotem społecznej debaty. Trzeci aspekt jest związany z brakiem kontaktu z kulturą, przez co osoby wykluczone tracą odniesienie do ram symbolicznych, w których odbywa się społeczna komunikacja. W konsekwencji mogą stopniowo tracić możliwość efektywnego porozumiewania się z otoczeniem społecznym, rozumienia niektórych sensów i znaczeń. Poszczególne aspekty wykluczenia często nakładają się na siebie, a problemy osób marginalizowanych wzajemnie się określają. Wykluczenie społeczne może także oznaczać ,,słabo rozwiniętą sieć relacji społecznych, co prowadzi do odosobnienia i ograniczenia kontaktów z innymi. Osoby wykluczone rzadko dysponują siecią wsparcia, która mogłaby okazać się wyjątkowo pomocna w procesie wychodzenia z trudnej sytuacji życiowej” . Wykluczeni znoszą swój los w samotności i z reguły nie utożsamiają się z innymi wykluczonymi. Prawidłowość tę zaobserwowano między innymi pośród bezdomnych, którzy postrzegają innych bezdomnych jako obcych. Są zatem wyobcowani podwójnie – od ogółu społeczeństwa oraz od siebie nawzajem. Dwa sposoby myślenia o osobach wykluczonych znajdują odbicie w stereotypowych sądach na ich temat tzw. „większości społeczeństwa”. Można doszukać się w nich podstaw odrębnych założeń pomocy osobom wykluczonym.
Zgodnie z pierwszym stanowiskiem, wykluczenie stanowi rezultat określonych zachowań jednostek. Skoro zatem jednostki potrafią kierować swoim zachowaniem, można obciążyć je odpowiedzialnością za ich los. Jeśli jednakże jednostki zdecydują się zmienić swoje zachowanie, mają szansę poprawy własnej sytuacji. Celem pracy socjalnej powinna być zatem aktywizacja osób wykluczonych oraz nabywanie przez nie zdolności umożliwiających skuteczne uczestnictwo w życiu społecznym. Celem pomocy społecznej powinno być doprowadzenie do względnej samowystarczalności jednostki, która stanowi ważne kryterium przełamania wykluczenia społecznego. Drugi pogląd na pierwszym miejscu wśród przyczyn marginalizacji stawia niewykonalne do pokonania bariery społeczne: pochodzenie społeczne, miejsce zamieszkania (oraz związany z nim dostęp bądź brak dostępu do możliwości dobrej edukacji, instytucji kulturalnych, wysokiej jakości usług medycznych itd.) i inne. Zwolennicy tego poglądu twierdzą, że „brak ambicji” osób wykluczonych jest w istocie konsekwencją, a nie przyczyną ich trudnej sytuacji. W związku z tym przezwyciężanie marginalizacji nie może ograniczać się tylko i wyłącznie do zmiany orientacji życiowych osób wykluczonych. Jej skuteczność zależy w dużej mierze od działań prowadzących do zagwarantowania bardziej równomiernego rozkładu dochodu w społeczeństwie. Dodatki rodzinne, minimalna stawka za godzinę pracy i gwarantowany poziom dochodu dla rodzin, a także wyrównywanie szans edukacyjnych oraz możliwości uczestnictwa w kulturze to przykładowe działania, jakie powinny prowadzić do przełamywania wykluczenia. Zarówno jeden, jak i drugi pogląd zawiera tylko częściowe, niepełne wyjaśnienie zjawiska wykluczenia. Analizując problem wykluczenia społecznego należy wziąć pod uwagę oba zagadnienia: indywidualne predyspozycje i wzory zachowań jednostki, a także cechy położenia społecznego, w jakim znajduje się dana osoba. Wykluczenie nie jest jedynie wynikiem działania sił społecznych na pasywne jednostki. Trudno także interpretować je wyłącznie jako rezultat określonych predyspozycji jednostki. Osoby o podobnych predyspozycjach osobowościowych w różnych warunkach społecznych mogą znaleźć się w sytuacji wykluczenia lub skutecznie radzić sobie w otaczającym świecie. Także poszczególne osoby, które znajdują się w ,,obiektywnie trudnym położeniu społecznym mogą bądź aktywnie dążyć do przełamania tej sytuacji, bądź godzić się ze swoim losem, pogłębiając proces wykluczenia” . Nie ma jednego czynnika odpowiedzialnego za wykluczenia, dlatego badania nad tym zjawiskiem służące planowaniu działań, które mają pomóc powinny uwzględniać możliwie wiele jego aspektów. Wykluczenie jest efektem wzajemnych relacji jednostek z ich otoczeniem społecznym. Z jednej strony można zaobserwować proces naznaczania i wykluczania pewnych jednostek bądź grup przez otoczenie społeczne, np. przez przypisanie im negatywnej etykiety. Innym przejawem wykluczania jest niechęć do przebywania tzw. „większości społeczeństwa” we wspólnej przestrzeni z osobami wykluczonymi. Z drugiej strony długotrwałe doświadczenie wykluczenia powoduje, że jednostka zaczyna postrzegać samą siebie jako trwale pozbawioną możliwości równoprawnego uczestniczenia w życiu społecznym. Wtedy właśnie jednostka zaczyna myśleć o sobie jak o kimś pozbawionym szans na lepsze życie, zaczyna godzić się ze swoim losem i ograniczać do minimum swoje oczekiwania życiowe.
Bibliografia
1. Bia

OCENA ARTYKUŁU

Pomóż nam budować ranking artykułów, oceń powyższy.
oceń artykuł
średnia ocen
4
Wykonawca: PERSABIO
Wszelkie prawa zastrzeżone

zamknij
zamknij

Czytaj artykuły z wybranej kategorii

kliknij w nazwę kategorii aby przejść do listy artykułów
zamknij

Znajdź specjalistę z wybranej branży

kliknij w nazwę branży aby przejść do listy specjalistów publikujących w niej artykuły