NOWY PORTAL - wersja BETA
mamy już
510redaktorów
o co chodzi w portalu
Kliknij tutaj, aby szukać po branży
dodaj artykuł
ZLECENIA OGŁOSZENIA ZAMÓW REDAKTORA ZAMÓW TEKST KUP ARTYKUŁ
POLECAMY:   Nie dopuść do wypalenia! AIDS pokonany?
 
 
Jesteś tutaj:Strona główna>Lista artykułów>Prezentacja artykułu

ŚWIATŁO Z KAMIENI - CZĘŚĆ I

Dodano: 28.03.2015, autor: @wispawel12
kategoria: Nieruchomości i architektura,  ocena: 5,  rodzaj: Ogólnodostępny
Zawdzięczamy im pierwszą spójną europejską kulturę, pierwszy podręcznik i związki zawodowe. Były największą rewolucją w dziejach architektury, a rozwój cywilizacyjny, jaki nastąpił dzięki budowie gotyckich katedr, porównuje się do rewolucji przemysłowej. Ludzkość do dzisiaj nie stworzyła z kamienia niczego, co mogłoby się im równać.

Niezwykły, graniczący z szałem ruch wznoszenia katedr, który opanował średniowieczną Europę i niemal zrujnował Francję, rozpoczął się w 1144 roku. Ten dzień opat z podparyskiej bazyliki Saint-Denis przygotowywał przez lata. Stara świątynia, którą zarządzał, była zniszczona, ciasna, ciemna i posępna, jak wiara tamtego okresu – straszyła zamiast dodawać otuchy. W romańskim kościele kobiety mdlały, krzyczały i ratowały się przed uduszeniem, brnąc do wyjścia po głowach wiernych, mnisi przed religijnym uniesieniem tłumu uciekali, skacząc przez okno z cudownymi szczątkami Świętego Dionizego.
W potwornym ścisku niewielu mogło dostrzec bogactwo, jakim dysponował opat . Tymczasem ten człowiek z ludu o nowobogackim guście chciał zabłysnąć. Pochwalić się złotem ołtarzy, kosztownością naczyń liturgicznych, wspaniałością relikwiarzy i wytwornością swoich szat. Do tego potrzebował w kościele światła. I tak z opactwa Saint-Denis stworzył pierwszy gotycki kościół. Chociaż na takie stwierdzenie oburzają się Anglicy. Różne formy gotyckie pojawiły się w Anglii już wcześniej, stwierdzają. Samego jednak łuku ostrego nie można uznać za gotyk. Saint Denis jest pierwszym kościołem z gotycką konstrukcją szkieletowo-przyporową. Za prawdziwy gotyk często uznaje się właśnie ten francuski, ale wynika to z nacjonalistycznej histografi francuskiej oraz z przyjęcia założenia, że musi istnieć centrum oraz jego peryferie. A przecież gotyk włoski, odwołujący się do architektury klasycznej, też jest wspaniały, bogaty, ozdobny, nie mówiąc już o gotyku hiszpańskim.
Lart Gothique to nic innego jak sztuka Gotów, dzikich najeźdźców, którzy złupili Rzym. Tak pogardliwie został ten styl nazwany w renesansie. Symbolizował coś prostackiego, w złym guście, barbarzyńskiego. Coś co zbyt daleko odbiega od klasycznego piękna i harmonii. Renesansowi wielbiciele kultury antycznej złupili gotyckie katedry jak Goci Rzym. Bajecznie kolorowe ściany bielili, gargulcom odłupywali głowy, zniszczyli rzeźby. Tymczasem dzisiaj uważa się, że ruch budowy gotyckich katedr był nie tylko wielkim przełomem kulturowym, ale też technicznym. Znacznie udoskonalono wtedy m.in. dźwig i wynaleziono kafar. No i nauczono się wznosić drapacze chmur.
Dzięki odciążeniu ściany można było radykalnie przeszklić i wpuścić do kościoła światło. Teraz kościół jaśnieje i dzieło jaśnieje – napisano w jednej z inskrypcji w Saint Denis. Ostre łuki, zawieszone na nich elastyczne sklepienie żebrowe i przypory, które z zewnątrz utrzymują szkielet szklanej świątyni, stworzyły gotycką katedrę. To jedyny styl, który konstrukcję stawia na zewnątrz budowli.
Suger, który był także snobem, na uroczystość konsekracji bazyliki zaprosił, kogo zdołał. Dopiął swego. Biskupi oniemieli, widząc delikatne światło sączące się do zalanego złotem wnętrza. Biskupi rozjechali się, drżąc z zazdrości, i gdy tylko szczęśliwie nadarzył się pożar kościoła (co w tamtych czasach było nagminne), na zgliszczach natychmiast wyrastała nowa gotycka budowla. W samej Francji co 5 – 10 lat powstawała katedra. Coraz wyższa, coraz smuklejsza, coraz bardziej przeźroczysta. Miasta i biskupi prześcigali się w wysokości sklepień, ozdobności wież, ilości witraży. Nie liczyli pieniędzy i wysiłku. W Irlandii wycięto w pień dęby, przetrzebiono lasy we Francji, sprowadzano też nadbałtyckie sosny. Katedry wymagały wznoszenia skomplikowanych rusztowań. W ciągu trwającego 300 lat szaleńczego wyścigu w samej tylko Francji powstało 80 katedr i 500 dużych kościołów gotyckich. Każda nowa budowla starała się prześcignąć poprzedniczką. Katedrę w Laon udekorowano pięcioma wieżami, świątynia w Amiens mogła pomieścić 10 tysięcy osób, czyli całe miasto, i nie dość, że kościół był dwa razy większy od paryskiej Notre-Dame, to jeszcze 90 proc. powierzchni ścian zajmowały w nim witraże. Gdy budynek dosłownie zaczął pękać w szwach, opasano go obręczą z najlepszego wówczas żelaza z Toledo. Wyścig z prawami fizyki zakończył się 50 km dalej, w Beauvais, w dzień Wniebowstąpienia 1573 roku. Gdy pogrążona w śpiewach i dymie kadzideł procesja opuściła kościół, sklepienie zawieszone na wysokości 50 m runęło.
Wyżej już się nie dało. Podczas tej katastrofy tylko jedna osoba złamała rękę, ale w Beauvais do dzisiaj toczą się prace remontowe.
Katedry nie rosłyby tak licznie i szybko, a biskupi nie mieli takiej władzy, majątku i autorytetu, gdyby nie reformy papieża Grzegorza VII, który scentralizował Kościół i umocnił jego wpływy. Wobec zrujnowanych przez wyprawy krzyżowe władców i obdartych z majątków możnych Kościół jawił się jako prawdziwa siła, zdobywał władzę i umocnił ją, propagując siebie jako jedyną drogę do zbawienia. Świat poza Kościołem był nędzny, ciemny i głupi. Nie umiał czytać, ale właściwie nie miał też co czytać, bo wszystkie księgi należały do Kościoła. Jedyne światło sączyło się przez witraż gotyckiej katedry, obiecując zbawienie. Duchowni właśnie wymyślili czyściec, co było świetnym, choć może nieco populistycznym manewrem. Kościół przechwycił też święte relikwie napływające z kolejnych krucjat. Wokół namacalnej, a jednocześnie świętej relikwii łatwiej było wznieść katedrę, niebiańskie Jeruzalem na ziemi. I tak katedra w Chartres powstała dla sukni, w której rodziła się Maryja Dziewica, Soisom zdobyło cudowny pantofel, czyli but Maryi.
GALERIA

 

OCENA ARTYKUŁU

Pomóż nam budować ranking artykułów, oceń powyższy.
oceń artykuł
średnia ocen
5
Wykonawca: PERSABIO
Wszelkie prawa zastrzeżone

zamknij
zamknij

Czytaj artykuły z wybranej kategorii

kliknij w nazwę kategorii aby przejść do listy artykułów
zamknij

Znajdź specjalistę z wybranej branży

kliknij w nazwę branży aby przejść do listy specjalistów publikujących w niej artykuły